Joe Speedboot


Op 14 maart 2026 heb ik de verfilming van Joe Speedboot gezien. 
Een geslaagde film over opgroeien als gehandicapte op het platteland 
in de grensregio met Duitsland. Een paar maanden eerder had ik het 
boek (uit 2005) voor 1 euro 50 bij de kringloop gevonden, een 
exemplaar uit de serie Heel Nederland Leest.


Allereerst over Tommy Wieringa. Ik heb de indruk dat hij vaak op te-
levisie komt, het is ook een fotogenieke en bespraakte gast. Maar dat 
praten wekt bij mij zowel bewondering, omdat hij er goed in is, als 
afkeer omdat hij een bepaalde manier van praten heeft, verbaal en 
non-verbaal waar drama in zit. Tommy lijkt wel een acteur. Hoe hij 
zijn woorden kiest en vertragingen gebruikt om iets interessanter te 
maken dan het is. Wat dat betreft kun je merken dat hij de antropo-
sofisch ingestelde Vrijeschool Zutphen heeft gevolgd.

Nu de hamvraag: is Joe Speedboot een goed boek?

Het verhaal begint met de hoofpersonen op een middelbare school. 
Daardoor lijkt het boek ook zeer geschikt voor adolescenten. 
Origineel is het de  gehandicapte Fransje die het verhaal vertelt. 
In de film er gekozen om PJ te laten vertellen omdat ze toestemming 
heeft om zijn dagboeken te lezen.

Het zwakste stuk vind ik wanneer het armworstellen een prominente 
rol speelt. Dat had van mij korter gemogen. Zoals zo vaak: een boek 
zou beter kunnen worden door een stuk te schrappen. Het leest vlot 
en ondanks dat ik de film eerst heb gezien en wist hoe het verhaal 
zou aflopen, was ik vooral benieuwd naar de verschillen tussen film 
en boek. Die komen vooral tot uiting in het versnipperde begin en 
min of meer weglaten van personages. In een film heb je immers veel 
minder tijd en mogelijkheden om een verhaal van 302 pagina’s uit 
te beelden.

Zowel boek als film vond ik goed, maar het boek had dus wel wat 
korter gekund. 

Ondanks de jonge personages, die wel wat in hun sas hebben, en niet 
al te snuggere volwassenen, heeft het boek wel enige diepgang en 
mooie passages.

p.40. Ik zag eigenlijk vooral dat ze op een bijzondere manier mooi 
zou zijn op een bepaalde leeftijd, en dat mannen tot die dag 
ongeduldig naar haar zouden kijken zoals een boer in het voorjaar 
naar het tere groen van zijn gewassen kijkt dat nog maar net boven 
de grond steekt.

p.81. Hij had het wonder van de gebroeders Wright herhaald. Nu was 
niets meer onmogelijk voor hem.

p.86. Egypte: [..]aan een van de oudere vrouwen zag hij dat ze naar 
zijn land was gekomen voor de lichamelijke liefde.

p.136 Ik gunden PJ aan niemand, en zeker niet aan hem. Ze was mijn 
kostbaarste illusie.

p.170 Ik had net zo goed dood of een Chinees uit Wuhan kunnen zijn.

p.171. Het was de positie die ik het allerliefste had, kijken zonder 
gezien te worden.

p.184. alleen maar schrijft en schrijft, alles ziet maar niks zegt.
p.228. Na ma kenden niemand mijn gebruiksaanwijzingen zo goed als Joe.

p.236. Mijn vriend en mijn gedroomde geliefde hadden de driehoek 
verbroken

p.239. Te veel weten leidt tot angst en angst tot stilstand.

p.242. Ik was het liefst in het hotel gebleven om de minibar te laten 
bijvullen en weer leeg te drinken net zo lang tot de wereld in haar 
oorspronkelijke staat hersteld zou zijn.

P.247. En PJ werd alleen maar mooier.

Vanaf hier komt het verhaal in een stroomversnelling, naar meerdere 
climaxen.

p.255. Haar seksuele bewustzijn begon met weerzin tegen haar eigen 
lichaam.

p.273. Joe’s echte naam heeft PJ en mij dichter bij elkaar gebracht.

p.284. Die boeken zijn jouw stem voor mij.

P.288. Heb ik je al eens verteld dat ik erg op intelligentie val?

Johan (25 maart 2026)