China 2026
    
    
    We zouden pas naar China gaan wanneer Sven acht is, maar afgelopen winter kregen we te horen dat Weiwei’s moeder last had van diabetes- voet en Sven heeft zijn Chinese oma en opa nog nooit gezien. Vandaar dat we dit jaar gaan. We hebben van school toestemming gekregen om de meivakantie twee dagen eerder te laten beginnen. Deze periode is vanwege het klimaat beter dan de warme en vochtige zomervakantie. Sven heeft nog nooit eerder gevlogen, dus is dit zijn eerste vliegreis!
    Woensdag 15 april. Sven doet om vier uur nog mee aan aikido, zodat hij extra moe is voor de nachtvlucht. Ik douche ondertussen en haal hem dan op. We delen vier croissantjes uit de oven. De treinrit naar Schiphol is zonder vertraging. Omdat Weiwei een Chinees paspoort heeft, gaan we de koffers afgeven bij een bevrouwde balie. Een Surinaamse dame, die zegt: Dag Sven. Hij vindt het interessant hoeveel de koffers wegen en waar ze in verdwijnen. Bij de beveiliging krijgt Weiwei haar tas een extra controle vanwege flesjes vloeistofjes. Ze zijn maximaal 100 ml en alles mag mee. Sven wil een visburger bij de Gele M. Ik eet frietjes met hem mee. Bij gate E7 zien we Luuk met zijn moeder. Die wonen bij ons in de stad. De jochies gaan met LEGO op de vloer spelen. We herkennen ook een ouder gemengd echtpaar uit de buurt van Svens school. De ideale gelegenheid om daar eens kennis mee te maken, want we moeten toch wachten. Hij is gepensioneerd ambtenaar en heeft in Den Haag bij de Tweede Kamer en VNO-NCV gewerkt (deze ondernemingsorganisatie behartigt de belangen van ondernemingen van uiteenlopende grootte en verspreid over alle sectoren). Van oorsprong komt hij van een boerderij uit de buurt. Haar ouders zijn negentigplus en nog fit genoeg om met een zus en nicht in China mee te gaan reizen. Passagiers zonder Chinees paspoort worden gecontroleerd vanwege de lengte van het visumvrije verblijf en moeten een online aankomstfor- mulier invullen. Weiwei doet dat voor ons. Wanneer ik met Sven nog een keer naar de wc ga, komt Luuk ook mee. Het duurt even omdat enkele wc’s defect zijn. Helaas stijgen we in het donker en valt er voor Sven niet veel te zien. Hij telt in een iets te hoog tempo hoelang het duurt voor we los zijn, want ik had gezegd dat we na ongeveer 25 tellen stijgen. Xiamen Air biedt een aardige maaltijd met vis, salade, fruit, stroopwafel en een zakje nootjes. Ik kijk naar de film La La Land, want er is weinig interessants aan films. Sven eerst naar Tom & Jerry en later is hij aan het schaken, puzzelen en bezig met een tandartsspelletje. Donderdag 16 april. Na het slapen - of dommelen - krijgen we verpakte toast en als ontbijt weer een warme maaltijd. We ruilen net als gisteravond enkele bakjes, want Weiwei wil geen salade en Sven wil bijna niks. Na een lange draai richting het noorden wordt de landing op Xiamen ingezet. Een stukje boven zee, langs een haven en dan tussen de bebouwing. Onderweg hebben we een paar keer turbulentie gehad, maar niet lang of heftig. Sven is in China! Xiamen Ik ben eerder in Xiamen geweest. Volgens Weiwei komt er een nieuw vliegveld buiten de stad. De bagage gaat door een scanner en we worden gecontroleerd door een vrouwelijke douanebeambte voor een foto en vinger- afdrukken met instructies van een Nederlandstalige stem: vier vingers rechts en links en beide duimen. Ze vindt Sven leuk. Hij krijgt een eerste stempel in zijn paspoort en wil direct kijken. Sven vindt de wc’s op het vliegveld stinken. Bij de bagagebanden wachten we tot de transfer van onze ruimbagage is bevestigd. Want die gaat hier door een scanner voor de vlucht van morgen naar Beijing. Passagiers moeten een QR-code laten scannen of aan het personeel vragen of hun bagage de douanecontrole heeft doorstaan. Wij hebben ongeveer driekwartier gewacht. Met onze handbagage gaan we naar een balie voor een transferhotel. Die is bij de vlucht inbegrepen. We hadden al besloten om te betalen voor een Tweede Kamer omdat ze geen familiekamer bieden. Het duurt even voor de bus van de vliegmaatschappij naar het Xiamen Air hotel vertrekt. In de bus is het warm; Sven heeft het even moeilijk. En het is best nog een stukje rijden. Gelukkig is het verkeer vlot. Xiamen maakt een aangename indruk met veel groen. Het hotel is een hoog gebouw op een heuvel. Sven en Weiwei hebben 507 en ik 912 met uitzicht naar de andere kant. Uitstekende kamers met een verwarmde wc-bril en een straaltje water waarmee je billen schoon worden gemaakt. Dat heb ik nog niet eerder meegemaakt. Met een moderne Toyota-taxi gaan we naar de dichtstbijzijnde Walmart (waar we met de bus al langs zijn gereden). Sven en ik eten bij de Gele M, want in China moet je typisch Chinees eten. Weiwei eet pittige soep bij een ander restaurant in de straat. Het weer is uitstekend met gezellig straatleven. Veel onbekende Chinese elektrische auto’s en elektrische scooters. We halen iets voor het ontbijt bij Walmart, want we moeten morgen vroeg op. Sven ziet speelautomaten in de hal en mag zich daar voor een paar muntjes uitleven. Buiten delen we ijsjes uit een verpakking van vier. Sven wil wel lopend terug naar het hotel. Weiwei heeft een Chinese versie van Google Maps, die werkt goed. Vrijwel direct na het douchen val ik bijna in slaap terwijl ik aantekeningen voor dit verslag schrijf. Vrijdag 17 april. De wekker gaat. Die van mij zelfs een halfuur te vroeg. We nemen de bus van 4:40 naar het vliegveld. Het regent een beetje. Deze bus is elektrisch en moet wel voor worden betaald. De chauffeur rijdt onrustig. Op het vliegveld gaan we naar een balie voor boarding- kaarten. Dan door de security. Helaas voldoet de oude powerbank van de Rabobank niet aan de ccc-regels. Hij wordt bij de scanner uit Weiwei’s bagage gehaald.
      Reist u naar of binnen China? Dan moet uw powerbank verplicht voorzien zijn van een CCC-markering (China Compulsory Certification). Dit keurmerk is strikt verplicht voor alle binnenlandse vluchten in China; apparaten zonder dit logo worden door de luchthavenbeveiliging in beslag genomen. Powerbanks mogen maximaal een vermogen hebben van 100 Wh. Gecertificeerde powerbanks moeten tegenwoordig ook een traceerbare QR-code direct naast het CCC-logo hebben, waarmee de authenticiteit van het keurmerk kan worden geverifieerd.
    Sven is een beetje verkouden geworden en zal een paar dagen een verstopt neusgat hebben. We moeten naar Gate 2. Om half zeven boarden en om zeven uur de lucht in. Weer van die fraaie, tengere stewardessen van Xiamen Air. Af en toe een beetje turbulentie. Maar nooit erg en ook niet lang. Sven voelt zich toch niet zo goed, want hij heeft geen eigen schermpje, maar valt gelukkig tegen mij in slaap. De landing op het nieuwe vliegveld van Beijing verloopt ook goed. Het vliegveld is indrukwekkend: modern en ruim. De bagage kunnen we bij band 25 ophalen. Buiten nemen we een taxi; de derde koffer moet voor de bijrijdersstoel. Nog een flinke rit. Pittig voor Sven, hij heeft het weer een beetje moeilijk. Eerst een stuk tolweg en dan ringwegen van de zesde tot de tweede. Zo probeer ik Sven over de vordering van de reis naar het hotel optimistisch te houden. Het laatste stuk doet de chauffeur op de navigatie van de telefoon. Onderweg kijkt hij veelvuldig op zijn toestel en belt een paar keer. Hij wil van alles over ons weten en is behoorlijk vaderlandslievend en negatief over Amerika en Japan. Beijing Het East Sacred Hotel ligt in een hutonggebied in het noordoosten van het centrum. Ik betaal met Visa omdat ik de reservering heb gemaakt. Een duur hotel, maar uitstekende locatie. We hebben een kamer in de buurt van de receptie. Eerst gaat Weiwei eten halen, zoute pannenkoekjes. Dan lopen we 850 meter naar het noorden naar Domino’s voor pizza, hotdog en kaasbrood met cola. Ze hebben bij Domino’s een ander menu dan in Nederland. Je krijgt door- zichtige handschoentjes bij het eten. Sven eet de kleine hotdogs, maar de pizza bevalt hem niet zo. Dat komt waarschijnlijk door de kaas die anders is en eerder zoet dan zout smaakt. Aan deze straat ligt ook de Tibetaanse Lamatempel en in een zijstraat de Confucius-tempel, waar ik eerder ben geweest. Verboden Stad Met een taxi gaan we naar de zuidoostelijke punt van de Verboden Stad. Tijdens het lopen langs de gracht zien we veel dames verkleed in kleding uit de Tang-dynastie. Na de scanner kunnen we met het Chinees identifi- catiebewijs en de paspoorten naar binnen (tickets kun je een week vooraf online boeken). In een hoog tempo worden de rijen verwerkt. We lopen van zuid naar noord door de Verboden Stad, voor het eerst met een selfiestick. Ik ga met Sven naar de wc; alleen de laatste wc heeft een wc-pot, de rest zijn hurktoiletten. In de keizerlijke tuinen halen we flesjes 7up en cola. Sven had daar graag op rotsen willen klimmen, maar dat is uiteraard verboden. De Verboden Stad blijft indrukwekkend en groot genoeg om meerdere keren te bezoeken. Aan de noordkant lopen we in oostelijke richting naar de hoek van de gracht waar aan de overkant van de straat een souvenirwinkeltje is waar Sven een gouden klokje ziet en iets waar hij een jochie mee zag lopen in de Verboden Stad. Taxi’s willen ons alleen voor een hoge prijs meenemen, omdat de avond- spits is begonnen. Sven wil tot onze verrassing wel lopen. We komen voor een deel door een hutong. Een leuke route. Beijing heeft veel huurfietsen in verschillende kleuren. Bij het hotel halen Weiwei en ik wat bij een bakkerij en een appel en ijsje in een kleine supermarkt. Sven kan wel een paar minuten alleen op de kamer blijven en zich met de tablet en NPO Zapp app vermaken. Weer vroeg naar bed na zo’n lange dag. Chinese Muur Zaterdag 18 april. Na een lange nacht ontbijten we in het hotel. Ze hebben naast warm eten ook yoghurt en toast met jam. Sven eet die met BiFi. De gasten zijn overwegend westers. Jonge meiden en een ouder echtpaar. Om negen uur worden we opgehaald door een taxi waar we de komende tien uur gebruik van kunnen maken. We gaan vandaag naar de Chinese Muur. Af en toe stokt het verkeer bij op- en afritten. Het is meer dan een uur rijden. De chauffeur houdt zich niet altijd aan de regels. Zoals via de vluchtstrook inhalen en brutaal voordringen. Eerst via een tolweg en het laatste deel kleinere en bochtige wegen. We stoppen bij een groot terrein met Burger King en veel winkeltjes. De eerste de beste wc’s zijn niet bepaald schoon. Met zoveel mensen moet je permanent schoonmaken. We stappen in een elektrische shuttlebus voor een korte rit naar boven. Daar gaan we eerst naar het verste punt voor de kabelbaan met cabines van maximaal acht personen. Boven lopen we een stuk over de muur en zitten onderweg op een plekje voor een pauze met snacks en drinken. Sommige stukken zijn steil en door de wachttorens zijn opstoppingen. De wc’s boven zijn ook niet echt schoon. Ik doe mijn best om in ieder geval de bril met papier voor Sven schoon te maken, want hij wil alleen een zit-wc. Daarna goed handen wassen. Weer met de kabelbaan naar beneden en dan aansluiten bij een lange rij voor een stoeltjeslift. Sven vindt het een beetje spannend. Hij en ik zitten naast elkaar, Weiwei de volgende achter ons. Boven kopen we een foto die gemaakt is van Sven en mij, net voor we uitstapten. Dan aansluiten in weer een lange rij voor de rodelbaan. Voor ons staan twee vrouwen met meisjes van tien die op een gegeven moment met ons in gesprek raken en ook met ons op de foto willen. Ik deel een karretje met Sven. Weiwei zit in het karretje voor ons. Onderweg is personeel om ons te waarschuwen voor een te hoge snelheid of te korte onderlinge afstand. Sven bedient de gas en rem en we botsen een keer op die van mama. Beneden gaan Weiwei en Sven naar een schonere familie-wc. We eten bij Subway gezonde broodjes met bief. Sven durft het eten niet aan, maar vindt de zoete sinaasappelsap lekker. We zijn hier bij de plek waar de shuttlebus ons weer naar beneden brengt. Sven wil een souvenirtje van de muur en we kopen ijsjes. De chauffeur pikt ons op waar hij ons heeft achtergelaten. Al met al zijn we een groot deel van de dag zoet geweest met de Chinese Muur. Maar het was de moeite waard, ondanks de drukte. Overal moesten we met onze paspoorten inchecken, omdat de tickets op identificatiebewijs zijn geboekt. De terugweg gaat iets sneller. Sven wil bij aankomst naar de wc. Daarna direct op pad naar de Gele M bij ons hotel in de buurt. Deze vestiging is van binnen en buiten mooi gedecoreerd en past bij de stijl van de hutong. Sven eet nu een cheeseburger met patat. En we bestellen cola, sinaasappelsap en een ijsje. We zitten op hoge stoelen met zicht op een kruispunt waar altijd wel wat te zien is. Zondag 19 april. Een spier in mijn rechterschouder is pijnlijk. Ik heb me in de nacht zelf gemasseerd. Sven eet weer toast met BiFi en we delen een appel. Na het ontbijt halen Weiwei en ik wat te eten en drinken voor in de trein. We checken uit en Weiwei bestelt een Chinese Uber om bij treinstation Beijing West te komen. Deze keer een BYD met wat meer ruimte. We rijden tussen de meertjes door waar we de vorige keer met mijn ouders hebben gelopen. Bij het station wordt ons zakmes in de koffer gedetecteerd, waar we appels mee schillen. Die zijn we kwijt. Inchecken moet weer met onze paspoorten bij een bemand hekje. Bij de wc’s zijn alleen hurktoiletten. Weiwei houdt Sven boven zo’n gat. Ik heb een rondje door de stationshal gedaan. Veel winkeltjes met leuke spullen en ook nog genoeg te verkrijgen aan eten. De hogesnelheidstrein naar Xi’an gaat soms net iets meer dan 300. Met enkele stops, waarvan de eerste opvallend lang. Een groep van ongeveer veertien Duitsers zit bij ons in de buurt. Ik help om hun koffers boven in het rek te krijgen. Twee forse mannen drinken aardig wat grote blikken bier. Ik hoor dat ze betalen met ApplePay. Een moeder en meisje komen langs om Engels te oefenen. Ze heet Cherry en is vijf jaar. Sven wil wel met haar spelen en neemt wat speelsouvenirtjes mee. Bijna de volledige rest van de reis zit hij bij haar. De moeder is tussen ons in op Svens plek komen zitten. Ze is zesendertig, werkt voor een bank en heeft vijf dagen vakantie. Moeder en dochter zijn naar Universal geweest en reizen verder dan Xi’an. Eindpunt van deze trein is Xining (waar ik in 2009 de trein naar Tibet nam). Ze raadt in Xi’an noedels aan. We laten elkaar foto’s en filmpjes zien. Ik maak twee keer thee van het hete water in de trein. Eerst is er veel landbouw, dan veel hoogbouw, daarna kleinere bergen en soms tunnels. Net voor vijf uur worden de Duitsers onrustig. Sven moet weer naar de wc. Wij gaan ook richting de deur en halen onze koffers uit het bagagerek bij de ingang en een plek achter de achterste rij stoelen. Xi’an We moeten weer met ons paspoort uitchecken. Het is een lange loop- route naar de taxi’s in een parkeergarage. In Xi’an heeft het een beetje zand geregend. De route naar het hotel is opvallend druk. De chauffeur is informatief. We zitten in een klassiek viersterrenhotel: Jin Jiang West Capital International Hotel. Met in de enorme hal marmer, een visvijver en palmbomen. Onze kamer 1003 zit op de tiende verdieping is ruim en heeft een mooi uitzicht aan de voorkant. Net als in het eerste hotel is de wc-bril verwarmd. Sven wil zwemmen. Ik op zich ook, maar ga toch de stad in om nog wat te eten. Van Weiwei krijg ik 22 RMB mee. Ik stel voor om meer cash te halen; 500 lijkt ons voorlopig genoeg. Ik loop bijna non-stop over de markt, haal geld bij een bank en maak foto’s bij de beltoren waar weer veel mensen in kleding uit de Tang-Dynastie zijn gekleed met bleek makende make-up. Door de tunnels onder het centrale verkeersplein door kom ik bij de trommeltoren. Nogmaals een stuk over de markt en nu koop ik een broodje met vlees in een winkel (van het straateten kun je ziek worden, heb ik bij de eerste reis gehoord) en even later een ijsje. Zo kom ik net voorbij het hotel weer bij de doorgaande weg. Het zwembad was in een gebouw achter ons hotel. Weiwei moest een badmuts voor Sven kopen, zelf had ze die nog van de vorige reis. Het water was niet zo warm en er was volgens hem niks voor kinderen om mee te spelen. Terracotta Leger Maandag 20 april. Het hotel heeft een uitgebreid ontbijtbuffet in een grote zaal. We lopen een stukje tot de trommeltoren. Volgens de receptionist van ons hotel kunnen we hier een bus nemen naar het Terracotta Leger. Die gaan om de twintig minuten. Ze hebben een kantoortje aan de overkant van de straat. We krijgen een contract mee. De bus raakt vol. Een jongeman met bril praat bijna ononderbroken via een microfoon. Na een stuk expressway en een weg langs de polytechnische universiteit komen we bij de ingang. We hoeven niet bij de mensen uit de bus te blijven en kunnen vrij rondlopen. Zodra we uitstappen heeft Weiwei al een doosje met beeldjes van een oudere man met jampotglazen gekocht. Direct daarna biedt een vrouw zo’n doosje voor de helft van de prijs aan. Te vroeg toegehapt. Het is een beetje onduidelijk waar we langs moeten. Loop maar achter de groepen met een gids met vlaggetje aan, zeg ik. Zo komen we door een parkje over een mooi pad. Ik kan me dat niet van de vorige keer herinneren. Dan ticketcontrole met ons paspoort bij het plein met de bezienswaardig- heden. Eerst pit 2. Een lange rij, maar we zijn vlot binnen. Dit is de grootste met de meeste beelden. We nemen de rechterroute. Daarna pit 3. De kleinste, het hoofdkwartier. Dan even pauzeren op een pleintje en door naar pit 1, waar meer uitleg is over opgravingen in plaats van beelden. Sven vindt het interessant. Daarna het museum met ook interactieve schermen en puzzels waar Svens aandacht naar gaat. Hij wil hier ook veel langer blijven dan verwacht. Na het verlaten van het plein komen we via een andere route bij een post- kantoortje waar Sven stempels zet op van andere bezoekers gekregen papier. We gaan naar de gele M voor drinken en een ijsje. Weiwei koopt nog wat kleine souvenirs voor Sven. Dan komen we op de wandelroute naar het parkeerterrein langs een kantoortje van het tourbureau waar we hier mee kwamen. Die verwijzen ons naar een groene bus op het achterste parkeer- terrein waarvan we het nummer van de kentekenplaat krijgen. De terugweg is met een vrouw als tourleider. We stoppen al na een paar minuten bij de Huaqing-warmwaterbronnen (Huaqing Chi), gelegen aan de voet van de Lishan-berg, zijn beroemde historische thermale bronnen die al 6.000 jaar worden gebruikt. Het complex staat bekend om de keizerlijke baden uit de Tang-dynastie en de romance tussen keizer Xuanzong (685 – 762) en concubine Yang Guifei (719 – 756). Terug in de stad stopt de bus net voor de beltoren. We hebben trek en zoeken Domino’s op. Dit keer met vlees op stokjes, kaasbrood, kippenpootjes en geen pizza. Het laatste stukje naar het hotel regent het. We kopen wat voor morgen in de trein bij een 7eleven (inclusief yoghurt en Skittles) en een bakkerij. En cakejes voor de mensen in Weiwei haar geboortestad. Een TikTok-meisje staat op straat te filmen. Dat hebben we al eerder gezien. Na even op de kamer te zijn geweest willen Sven en ik met een paraplu in de regen nog even over de markt. Het was de bedoeling om typische Chinese auto’s te kopen, maar we komen met wat prullaria en een staafje nepgoud (ter waarde van 25 RMB) terug. Ik ken inmiddels de route over de markt en kies een kort rondje. Het is meer gaan regenen, oppassen dat we geen natte schoenen krijgen. We gaan vroeg naar bed omdat de wekker morgen om vijf uur gaat. Dinsdag 21 april. Sven laten we tot het laatste moment nog slapen. Na het uitchecken staan we langs de straat en hebben binnen een minuut een taxi. Een Maple die op dit vroege tijdstip snel bij station Xi’an- Noord is. Weer bagage door de scanner en een plekje zoeken in de grote hal bij perron 12B en 13B. Weiwei en Sven kopen een broodje warm vlees en sojamelk. De trein vertrekt om 7:12 en is lang niet vol. Pas bij de volgende stations komen er meer passagiers. Grappig genoeg eindigt deze trein in Xiamen, waar we in China arriveerden. Het is grijs weer. De trein rijdt weer rond de 300 kilometer per uur. Sven speelt met zijn aanwinsten. Wanneer hij tussen ons in zit, zegt hij: Ik voel me knus. We proberen nog een beetje te rusten. Een man schuin voor ons snurkt lange tijd met tussenpozen erg hard. We stoppen regelmatig, ook in de hoofdstad van Weiwei haar geboorteprovincie Hubei: Wuhan. Daarna nog twee stops. Yangxin Bij station Yangxin door een tunneltje naar buiten en op zoek naar een taxi, maar die vindt ons. Een vriendelijke en belangstellende man die erg rustig rijdt en ons naar het Yangxin International Hotel voor de komende vijf nachten brengt. Net als in Xi’an zitten we op de tiende verdieping. De kamer toont slijtage en de vloer is niet schoon. Een stofzuiger had geholpen voor een betere indruk. Sven is tevreden met de kamer. Weiwei haalt brood en geld voor in de rode envelop aan haar moeder. In de regen lopen we naar het huis. Eerst zitten we in de slaapkamer van oma. Een rode envelop geven en een nog veel dikkere van opa terug- krijgen. Sven vindt het eerst spannend bij zijn Chinese opa en oma. Zij ziet er best goed uit. De thuishulp is zeer behulpzaam en gaat koken. We doen de was in het appartement boven. Van buiten ziet het pand er heel aardig uit. Van binnen zoals het oude huis, een beetje stoffig en rommelig. De buurvrouwen komen langs om Sven te bewonderen en krijgen van opa snoepjes en een banaan. We gaan eten. Voor Sven hebben we speciaal een tosti-ijzer mee in de koffer. Het tweede stuk toastbrood laat hij staan. Volgens hem is het brood hier zoet. De thuiszorg heeft een goede maaltijd bereid. Sven wil na het eten wel pesten. Opa legt een mat op tafel en wint zelfs twee potjes. Hij geniet van het enthousiasme bij Sven. Boven de begane grond waar haar ouders wonen, zijn twee verdiepingen met twee appartementen die worden verhuurd. Wij dachten dat ze daar aardig wat inkomsten van hadden, maar ze kunnen er slechts 500 RMB voor vragen, omgerekend € 62,50. Door de grote beschikbaarheid in de buurt is er veel concurrentie. De volgende verdieping heeft twee appartementen voor Weiwei en haar broer en neefje. Dan nog een dakterras met overloop om de was te drogen. Op dat terras is ook een opslagruimte. Oma kijkt zoals vaak naar de televisie. Naar een soapserie of natuurbeelden. Onderweg naar het hotel kopen we batterijen voor een radiografisch bestuurbare auto die in het appartement van haar broer lag. En ijsjes. Onze schoenen worden nat door de plassen die we in het donker niet zien. Weiwei gebruikt een föhn om onze schoenen een beetje droog te krijgen. Woensdag 22 april. Weiwei ontbijt eerst alleen, want ze gaat vanaf acht uur met haar vader, moeder en thuiszorg op pad om het certificaat voor de zorg van haar moeder te verlengen. Veel geregel en diverse taxiritjes. Sven kijkt op onze kamer naar Chinese Peppa Pig-filmpjes en ik eet zelf snel in de ontbijtzaal porridge, een gekookt ei, cake en fruit. Even na tien uur lopen Sven en ik naar het kruispunt tussen hotel en brug voor een taxi naar een modern winkelcentrum. Ik heb een schermprintje met het adres. Daar verkennen we alle verdiepingen. Sven wil graag speel- machines uitproberen, maar ik zeg dat we dan even op mama moeten wachten voor geld. We kopen drie Hot Wheels (voor Nederlandse prijzen). Er zijn veel moeders en oma’s met kleine kinderen in het warenhuis. Tegen twaalven gaan we naar de Gele M op de begane grond. Sven wil alleen ijsjes en een paar frietjes. Ik neem een dubbele cheeseburger. Bestellen doe ik door het personeel een lijstje via Google Translate te tonen. Weiwei komt bij ons en bestelt nog wat. Daarna gaan we naar boven voor de grijpmachines en glazen kasten die zelden prijsgeven. Sven is geobsedeerd door die machines. Qiong, een jeugdvriendin en docente Engels die in 2015 ook de vertaling voor mijn ouders regelde, komt bij ons. Donderdagavond kan ik een Engelse les bijwonen. De kans dat ze in Yangxin met een buitenlander kunnen praten is namelijk erg klein. De dames kopen thee en we kunnen met haar terug naar het hotel. Ze heeft een moderne elektrische auto met fraaie leren kuipstoelen en op het navigatiescherm zie ik detectie van al het andere verkeer: auto’s, driewielers, fietsers en voetgangers! Na een pauze op onze kamer ga ik naar het centrum voor een batterij van 9 volt. Weiwei en Sven gaan later naar haar ouders. Ik kom daar dan ook. Het hotel van de vorige keer heeft een andere naam gekregen. De batterij vind ik in een straat achter de overdekte markt in het hart van het centrum. Weiwei, Sven en haar vader zijn bij een ander huis waar mahjong speelt om geld. Een buurvrouw wijst waar ik moet zijn. Er hangen posters en kalenders van Mao en de huidige president aan de muur. Met nieuwe batterijen doet de radiografisch bestuurbare auto helaas nog steeds niks. Vermoedelijk is hij te oud, want hij lag er volgens Weiwei wel tien jaar. We eten vis en schotels die we gisteren grotendeels ook hadden. Een paar keer komt een jonge, broodmagere rode kat binnen. De thuiszorg en Sven jagen die weer naar buiten, want hij komt eten stelen. Een nicht van Weiwei komt. We gaan haar ouders morgen bezoeken. Ze heeft een dochter van 27 waar we even mee spreken via de telefoon. Zij is docente Engels en is bijna met pensioen. Haar dochter heeft een vriend maar wil geen kinderen. Zijzelf kreeg een kind in de tijd van 1-kindpolitiek. Volgens haar is het niet goed om maar 1 kind te hebben. Ze vertelt over veel hoogopgeleide vrouwen die alleen (willen) blijven. En andere dingen over China die ik op zich al wist. Wanneer de buurkinderen na het eten hun huiswerk af hebben kan Sven even spelen met Tongtong en broer Ranran. Die wonen vlakbij en hebben woon- en eetkamer op de eerste verdieping. Het valt op dat zij ook tegelvloeren hebben en de schoenen in huis aanhouden. Eerst speelt Sven met speelgoed in de hoek van de woonkamer. Daarna doen ze een schiet- spelletje en verstoppertje. Ik ‘praat’ daar met de buurvrouwen via Google Translate. We nemen onze was mee terug. Onderweg naar het hotel kopen we om de straathoek bij het hotel yoghurt en ijs. Helaas hebben we geen koelkast op de kamer. Weiwei heeft de financiële situatie met haar vader besproken. Haar ouders hebben het niet zo ruim. De thuiszorg wil iets meer loon. En terecht. Donderdag 23 april. Dit keer gezamenlijk ontbijten. Eerst nog een keer de was draaien. We gaan naar de oom en tante van Weiwei, een oudere broer van haar moeder, en ouders van de docente Engels die gisteren tijdens het avondeten even bij ons was. Eerst zijn de oudjes nog niet thuis. Tante verzamelt afval; dat ligt voor het huis en in de tuin. Sven krijgt druiven die met heet water worden schoongemaakt. We krijgen een nieuw spel kaarten om te pesten. De deur blijft openstaan en jassen en schoenen blijven aan. Zoiets als vloerverwarming en goede isolatie van ramen kennen ze hier niet, al denk ik dat moderne appartementen wel beter voorzien zijn. Oom heeft ouderdomskwaaltjes en gebruikt veel medicatie.
      Mijn oom van moederskant is de oudere broer van mijn moeder; ze zijn volle broers en zussen. Mijn grootouders kwamen uit Huanggang, ongeveer 100 kilometer van Wuhan, een regio die in de jaren twintig van de vorige eeuw boerenopstanden kende. Mijn grootmoeder kwam uit een welgestelde familie, was eerder getrouwd geweest en had kinderen, maar verloor haar echtgenoot om onbekende redenen. Mijn grootvader, die betrokken was bij de boerenopstand, bekleedde een managementfunctie bij de kredietcoöperatie van de lokale boerenvereniging. Hij trouwde later met mijn grootmoeder en samen kregen ze mijn oom en moeder. Na de geboorte van mijn moeder wilden ze haar, vanwege familieproblemen of mijn grootmoeder haar hoge leeftijd en slechte gezondheid, wegsturen. Een oudere dochter van mijn grootmoeder uit haar eerste huwelijk nam mijn moeder in huis en voedde haar een tijdlang op. Deze dochter was als kind al voorbestemd te trouwen met de zoon van een relatief welgestelde arts in de buurt. Dus had zij daardoor de middelen om mijn moeder een tijdje te onderhouden. Hierdoor onderhielden mijn oom, moeder en deze oudere tante contact en bezochten ze elkaar regelmatig. Mijn grootouders waren erg liefdevol. Omdat mijn grootmoeder uit een wel- gestelde familie kwam en goed voor haar huid zorgde, kocht mijn grootvader dure huidverzorgingscrèmes voor haar wanneer hij voor zijn werk op reis was. Mijn grootouders overleden toen ik twee of drie jaar oud was, dus ik heb vrijwel geen herinneringen aan hen. In de jaren vijftig begon de provincie Hubei met de oprichting van staats- bedrijven voor landbouw. In de jaren zestig verhuisde het gezin van mijn grootouders van Huanggang naar Yangxin vanwege zo’n bedrijf. Mijn oom was een uitstekende student en een zeer bekwame werknemer, die aanvankelijk op de financiële afdeling van het staatsbedrijf werkte. Toen het bedrijf een cementfabriek en een staalwalserij naast het stadscentrum van Yangxin oprichtte, werd mijn oom geselecteerd voor een managementfunctie bij de cementfabriek, waar hij uiteindelijk directeur en partijsecretaris werd. Mijn familie verhuisde ook van het plattelandsgebied waar het staats- bedrijf gevestigd was naar een gebied naast het stadscentrum van Yangxin. De meeste inwoners van onze buurt waren werknemers van de cement- en staalfabriek, eveneens afkomstig uit de regio Huanggang, en spraken een dialect dat verschilde van het lokale Yangxin-dialect. Ik begon in 1988 op de basisschool en in 1994 op de middelbare school. Destijds was het beleid dat basisscholen en middelbare scholen werden toegewezen op basis van de gezinsinschrijving, dus waarschijnlijk ging ik naar de basisschool en middelbare school die verbonden waren aan het bedrijf. Omdat mijn oom echter connecties had, kon ik naar de beste scholen in de regio gaan, en vervolgens, via een regionaal gestandaard- iseerd toelatingsexamen, naar de beste middelbare school en uiteindelijk naar de universiteit. Daar ben ik hem ontzettend dankbaar voor. Mijn moeder werkte ook in de cementfabriek. Vanaf begin jaren negentig begonnen deze staatsbedrijven te kampen met slecht management, en de cementfabriek was daarop geen uitzondering. Aanvankelijk kon het bedrijf de lonen niet betalen, ging vervolgens failliet en werd geliquideerd. Tot begin jaren 2000 hadden de werknemers van deze bedrijven geen inkomen. Ze deden allerlei losse klusjes, werkten buitenshuis of werden financieel ondersteund door hun volwassen kinderen die in grote steden woonden. Vanaf 2000, toen de Chinese economie een enorme groei doormaakte na de toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie, begon de overheid het socialezekerheidsstelsel voor deze werknemers te verbeteren. Mijn ouders konden met terugwerkende kracht pensioenbijdragen betalen. Mijn moeder ontvangt vanaf haar vijftigste maandelijkse pensioenuitkeringen en mijn vader vanaf zijn zestigste; hun leven was veiliggesteld.
    Dan lopen we met opa naar een hotel in het centrum om voor zaterdag een lunch met de familie uit de buurt te bespreken. Met twee tafels van tien personen. Wij lopen nog door naar een groot warenhuis waar Sven spelletjes kan doen. Onderweg kijken we bij een schoenwinkel en Sven ziet vissen en kreeften. Vooral het racen op een motorfiets bevalt hem. Beneden halen we een broodje bij een luxe bakker voor het ontbijt en aardbeien uit de supermarkt in de kelder. De stok die we hadden gekocht om de was mee op te kunnen hangen hebben we ergens vergeten. Net zoals in 2015 lopen we binnendoor terug naar het ouderlijke huis. Een heuvel op en via smalle steegjes. Daar hebben ze al lunch gehad. We krijgen een veel uitgebreidere maaltijd dan verwacht. Nu ook met verse bamboescheuten. Weiwei is daar dol op. Na het eten de was ophangen en met Sven op het dakterras kijken. Je kunt een groot deel van de buurt overzien. We rusten op de hotelkamer. Om half vijf worden we door klasgenote Qiong opgehaald om pizza te gaan eten bij een Pizza Hut in een deel van de stad waar ik niet eerder ben geweest. Haar auto kan automatisch inparkeren. Sven eet maar matigjes omdat de kaas zoet smaakt. Ze heeft zelf een uitgebreide maaltijd met steak. Wij delen twee pizza’s en ik heb nog een stuk cheesecake. Daarna ga ik mee naar haar school. Weiwei en Sven nemen een taxi terug. Ze rijdt met haar auto op het terrein (met kentekencontrole) en parkeert naast het gebouw waar ze lesgeeft. Onderaan de trap wordt haar gezicht gescand. In de lerarenkamer bespreken we een PowerPointpresentatie over Europa die ze met AI heeft gemaakt. Dan mag ik in haar eigen klas mezelf introduceren en op een bord schrijven en tekenen. Vragen stellen en beantwoorden met enthousiaste 61 leerlingen. Een stampvolle klas! Ook haar eigen dochter zit hier. Ze zijn geboren rond 2010. Wat me opvalt is dat veel een bril dragen. De andere klassen hebben mij gezien toen ik door de gang liep en Qiong stelt voor om naar een grotere ruimte in een ander gebouw te gaan, zodat die ook mee kunnen doen. Gezamenlijk lopen we over het sportveld. Nu komt de presentatie. Qiong haar assistente lijkt zwanger; er is geen gelegenheid om dat bevestigd te krijgen. Op verzoek van Qiong probeer ik langzaam te praten en niet te uitgebreid. Er volgen veel vragen, verzoeken om op de foto te komen, mijn handtekening te zetten (alsof ik een beroemdheid ben...) en mijn naam en e-mailadres op te schrijven.
    Hoe ik hun juf ken? Via mijn partner. Waarom ik in Yangxin ben? Omdat de ouders van mijn partner hier wonen. Wat mijn hobby is? Reizen. Waarom naar China? China is interessant. Hoe vaak ik in China ben geweest? Dit is de elfde keer. Hoe lang ik Engels heb gestudeerd? Twaalf jaar op school. En ik ken veel Engelstalige films en muziek. Of ik een liedje wil zingen? Misschien op het eind, want ik weet zo snel geen lied. Hoe oud ik ben? 52, maar dat geloven ze niet. Of ik aan sport doe, omdat ik een shirt van Nike draag? Nee, ik draag sportieve kleding zodat ik dan jonger lijk. Uit welk land ik kom? Ik vertel iets over Nederland: geen bergen, kaas, molens en tulpen. Een jongen weet te melden dat Jackie Chan in Amsterdam heeft gefilmd. Ken ik basketbalspeler Kobe Bryant? Alleen van naam. (Sommige leerlingen zijn fanatieke sporters.) Of ik TikTok heb? Of ik van games houd? Nee, ik lees liever. Mijn favoriete boek? Boeken over reizen. Mijn favoriete film? Mulholland Drive. Vragen van mij: Hoeveel leerlingen zitten er in de klas? Hoeveel jongens/meisjes? Meer jongens dan meisjes. Wie is de populairste student, zowel jongen/meisje?
    Ze maken hier lange dagen, het is al half negen. Mijn bezoek was interactief, zoals ik vooraf in gedachten had. Vooraan in het midden was een jongen opmerkelijk goed. Hij was nieuwsgierig en stelde meerdere vragen. Ik ben opzettelijk door de zaal gaan lopen, zodat iedereen die maar wilde aan bod kon komen. Alleen een meisje dat ook in Beijing had gewoond, had wel buitenlanders gezien. Voor de rest was het een nieuwe ervaring. Het was een mooie, maar intensieve ervaring. Enthousiaste reacties van alle betrokkenen. Wanneer we over een paar jaar weer in Yangxin zijn, dan wil ik best nogmaals. In de auto wisselen Qiong en ik meer informatie uit. Haar eigen dochter is een goede student en kon naar een betere school in een andere stad, maar haar moeder wil dat ze hier blijft. De dochter wil later ook lerares worden. Eerst wetenschapper, maar ze is niet goed genoeg in wiskunde. Terug bij het hotel zijn Weiwei en Sven er nog niet. Ik loop richting het huis van opa en oma en koop een ijsje in de buurt van het hotel. Daar zie ik hen aan komen lopen. Ze hebben haar broer ontmoet. Die is net gearriveerd en Sven heeft een radiografisch bestuurbare boot, twee auto’s en Captain America gekregen. Hij heeft met kinderen in de buurt gespeeld, maar nu met minder succes. Want er was een driejarig meisje bij en die mocht niet meedoen en kreeg een klap van haar moeder omdat ze niet genoeg at. Sven moet huilen wanneer hij dit vertelt. Vrijdag 24 april. Sven is weer laat gaan slapen, dus blijft nog even liggen. Ik kijk even op het plein voor het hotel waar dames tai chi doen met een racket en balletje. Ik mag ook even proberen. Lastig hoor. De muziek die ze spelen is mooi. Er was even sprake van dat ik vandaag nogmaals naar de school van Qiong zou gaan, maar dat plan is geannuleerd. Weiwei gaat weer met was naar haar ouderlijke huis en Sven en ik ver- trekken iets later naar de vrouw die in het centrum op straat kleding herstelt. Hij heeft geen zin om naar het centrum te lopen, maar daar hebben we met Weiwei afgesproken. Onderweg komt ze ons al bijhalen. We wachten ter plekke bij de naaimachine terwijl die twee kledingstukken herstelt. Dan lopen we weer naar het warenhuis, omdat er nog muntjes van gisteren over zijn om te racen met motorfiets en auto. Ik ga intussen naar een kapper iets verderop. Ze wassen, knippen, wassen en föhnen voor 30 RMB. Omgerekend is dat 3 euro 75. Vanaf het warenhuis nemen we een taxi naar het ouderlijke huis voor een uitgebreide lunch. Opa eet zoals altijd snel en niet veel. Sven vult Weiwei haar kom door met stokjes te oefenen. Dat gaat hem steeds beter af. Hij krijgt nu een cadeau van zijn neef: een legertank van Chinese LEGO. Fotosessie We rusten even op de kamer en gaan dan met oma in de rolstoel naar een park met (communistische) oorlogsmonumenten. Sommige informatieborden zijn ook in het Engels. Het is niet 100% rolstoelvriendelijk, soms moeten we haar trappen op- of aftillen en we moeten heuvel op en heuvel af. We vinden een plekje met goed fotolicht voor de fotosessie. Opa zei eergisteren al dat hij niet mee wilde doen. Ter hoogte van ons hotel halen we een ijsje. Weiwei wil ook nog een stuk met haar moeder over de brug tegenover ons hotel. Oma geniet duidelijk. Haar broer brengt haar thuis. Na even plassen op de hotelkamer nemen we een taxi naar een duurder restaurant in een ander deel van de stad waar twee oud-klasgenoten (arts en fotografe) met ons hebben afgesproken. Ook een nicht van de arts is er. Die laatste kan heel snel praten. Het is een net restaurant en het eten ziet er verzorgd uit met onder andere gefrituurde aubergine, Pekingeend, paksoi, oesters, garnalen, maïssoep, twee soorten sap, thee en een schaal fruit. Sven probeert ook een paar gerechten, maar die vallen stuk voor stuk af. Hij speelt met de jochies die mee zijn gekomen. Hij heeft geen moeite om met Chinese kinderen te spelen. De fotografe wil weten welke camera- lenzen ik heb. Ze heeft zelf een professionele Canon met twee lenzen.
      Liu Juan (de arts) kwam in de zesde klas bij ons in de buurt wonen. We zaten bij elkaar tijdens de eerst fase middelbare school en gingen vaak samen naar school. Tijdens mijn tweede fase van de middelbare- schooltijd logeerde ik bij haar en we deelden ook een kamer in het internaat. Hoewel we daarna niet op dezelfde universiteit zaten, nam ik contact met haar op telkens als ik terugkwam in Yangxin. Wang Juan (de fotografe) en ik zaten bij elkaar op de basisschool. We waren allebei erg speelse meisjes en fietsten in het weekend vaak samen naar het park of de bergen. Op de eerst fase middelbare school zaten we in verschillende klassen en verloren we geleidelijk het contact. Na de eerst fase middelbare school nam zij de baan van haar overleden vader bij de regionale televisiezender over, terwijl ik naar de tweede fase ging. De laatste jaren, wanneer ik in Yangxin ben, hebben we weer contact met elkaar.
    Sven wordt door de arts mee naar huis genomen en wij lopen met de fotografe een stuk door een park langs het water. Onderweg af en toe een bewaker. Later komt de arts bij ons; ze kan de jongens in haar woonkamer met een camera via haar telefoon in de gaten houden. Die kijken televisie. We lopen tot een plein waar drie groepen dansen en meerdere activiteiten zijn in het buitenleven. Dan terug naar het appartement. Sven wordt bij ons gebracht en de fotografe brengt ons met haar auto naar ons hotel. Volgens Sven hadden ze geen speelgoed, alleen knuffels. Tegen negen uur terug op de hotelkamer. Sven wil nog steeds dat er pizza met worst zal worden bezorgd, zoals Weiwei had beloofd. Om 21:25 wordt die door een jonge vrouw tot aan de kamerdeur gebracht. Daarna kort douchen en naar bed. Hij wil gelukkig slapen. Zaterdag 25 april. Nog een keer de was draaien. Ik haal de was van gisteren op. Sven slaapt weer uit omdat we gisteren laat waren. Ik kijk bij de buren. De kinderen zijn naar dansen en andere activiteiten en vanmiddag pas thuis om mee te spelen. Rond half twaalf gaan we naar het hotel in het centrum voor een grote lunch met ooms en tantes en neven en nichten. Een beetje chaotisch. Sven gaat in een hoekje aan een tafel verder met de LEGO-tank. Een broertje en zusje, kinderen van een achternicht, gaan bij hem zitten. Er komen veel schotels op tafel. En er moet veel worden getoost. We moeten alle familieleden langs. Sommige mannen aan de andere tafel roken zelfs. Bij ons aan tafel zit ook een 94-jarige oom.
      Oom Gong was soldaat in de Koreaanse Oorlog toen hij jong was. Na zijn militaire dienst ging hij werken bij de afdeling van de strijdkrachten van het landbouwbedrijf. Zijn vrouw heet Xie en zij en mijn vader komen allebei uit Xinzhou County, een voorstad van Wuhan. Mijn grootouders overleden toen mijn vader nog geen tien jaar oud was, dus woonde hij vanaf jonge leeftijd bij zijn twee oudere broers. Vanwege het landbouw- bedrijf verhuisden mijn ooms en hun gezinnen van Xinzhou County naar Yangxin County. Binnen het boerensysteem waren mijn ooms en hun families boeren, terwijl mijn vader werkte als tractorbestuurder, chauffeur en slager in het slachthuis van de boerderij. Tante Xie en de schoonzus van mijn vader, tante Peng, waren bloedzusters. Via hen stelde tante Xie mijn vader voor aan mijn moeder. Mijn moeder zou zich aangetrokken hebben gevoeld tot het knappe uiterlijk van mijn vader, en ik denk dat mijn vader ook vond dat de familieachtergrond van mijn moeder beter was, dus de twee kregen al snel een relatie en kregen mijn broer en mij. Tante Xie en mijn vader hebben vergelijkbare persoonlijkheden; ze zijn niet makkelijk in de omgang, maar wel eerlijk, dus ze kunnen het goed met elkaar vinden. Om deze redenen hebben we, hoewel onze twee families die geen bloedverwanten zijn, altijd een hechte band en goede relaties onderhouden. Oom Gong en tante Xie hadden zelf geen kinderen, dus adopteerden ze een dochter. Deze dochter, zo wordt gezegd, logeerde als klein kind vaak bij mijn ouders, waardoor ze een zeer hechte band met hen heeft. Oom Gong is een interessant persoon. Omdat hij lange tijd in Korea verbleef tijdens de Koreaanse Oorlog, heeft hij zichzelf Koreaans geleerd en zijn familie bezit Koreaanse boeken. Als veteraanlid van de Communistische Partij gelooft hij sterk in het marxisme-leninisme en voorzitter Mao, en zijn familie heeft ook veel werken die daarmee verband houden. Begin jaren 2000, toen het christendom in kleine delen van China aan populariteit begon te winnen, bekeerde oom Gong zich tot het christendom. Naar verluidt liep hij dagelijks kilometers naar de plaatselijke kerk om te bidden, en zijn familie kocht vele bijbels. Later, toen het christendom door de overheid werd beperkt, wijdde oom Gong zich aan de studie van de werken van de huidige president Xi Jinping. Zijn familie kocht complete sets boeken, vol aantekeningen. Vanwege zijn deelname aan de Koreaanse Oorlog en zijn status als veteraanlid van de Partij, geniet oom Gong een hoog pensioen en wordt hij nu verzorgd door zijn dochter en schoonzoon. Zijn huidige motto is dat de Communistische Partij het beste is, het Amerikaanse imperialisme het slechtste, en dat we de Communistische Partij dankbaar moeten zijn voor ons huidige goede leven.
    Na het eten maken we groepsfoto’s in de gang. De thuiszorg moet nu van Weiwei haar vader de rolstoel duwen. Dat mogen Weiwei en haar broer niet doen. Sven en ik lopen met een van de bruidsmeisjes (van het feest in 2015) mee naar een winkel voor waterijsjes. De kinderen waar Sven mee speelde zijn van haar. Weiwei zegt dat we met de drie kinderen naar het warenhuis gaan om op de derde verdieping spelletjes te spelen en te racen. Ze parkeert in de parkeergarage onder het warenhuis. De kinderen hebben mandjes vol muntjes. Uit sommige automaten komen grote hoeveelheden kleine coupons die je in een automaat kunt doen om te verzilveren. De stapel levert voor Sven alleen een kleine raceauto op. Van de overgebleven muntjes halen ze nog wat prullaria uit een andere automaat. We laten ons door de achternicht naar het hotel brengen om wat uit te rusten en voor Sven komt er weer een pizza en voor mij een kipburger van Pizza Hut. Sven lijkt in China geen liefhebber meer te zijn van de Gele M. Voor het avondeten weer naar de ouders. Onderweg een yoghurtje mee. Nu is het andere (dunne) bruidsmeisje op bezoek. Het jonge katje is er ook weer. Sven heeft aan het begin van de steeg een rat gezien. Dat verwondert ons niks wanneer je ziet hoe ze hier met afval omgaan. Er is uitgebreid gekookt. Sven vindt het leuk om met eetstokjes Weiwei haar kom te vullen. Na het eten speelt hij met de buurkindjes op fietsjes en een loopauto. Er zijn nu ook andere meisjes en nog een klein jongetje. Na het eten gaan we bij het dunne bruidsmeisje en haar ouders op bezoek. Die wonen twee stegen verder. In een nette woning. De vrouw praat veel en snel. De man heeft een beroerte gehad en heeft moeite met spreken. Onderweg naar het hotel komen we vier buurvrouwen tegen. We lopen via het plein tegenover het hotel waar we het bruidsmeisje en haar ouders weer treffen! Zondag 26 april. Om kwart voor zeven gaat de wekker. We lopen naar de doorgaande straat en al snel is er een taxi. Die brengt ons eerst naar opa en oma om afscheid te nemen. En de thuiszorg te bedanken voor het koken. Volgens Weiwei komt ze uit een dorpje en kan ze niet lezen. Maar het is een pittige tante die wel van aanpakken houdt. Dan een vlotte rit naar het station aan de andere kant van de stad. Daar mag Sven zijn ballon van de feestelijke lunch van gisteren helaas niet mee in de trein. Om 9:11 vertrekken we naar Shanghai in een trein die veel stopt. Eerst nog weinig passagiers omdat de trein in Wuhan is gestart. In het begin regelmatig water, bos en tunnels en lage snelheden tot tegen 200. Na drieënhalf uur ook stukken rond 300 kilometer per uur. Shanghai Vriendin Fiona en haar zoon halen ons van het station. De keuze is taxi of metro naar het hotel. Dat wordt metro. Met 1 overstap (lijn 1 en 14) zijn we op zo’n 800 meter van het Campanile Shanghai Bund Hotel. Het inchecken duurt een beetje lang en is bureaucratisch; ik moet drie handtekeningen zetten. Wij hebben een paar minuten op de kamer nodig terwijl Fiona en haar zoon in de lobby wachten. We wisselen cadeautjes uit. Met z’n vijven gaan we naar Pizza Hut in de food court kelder van New World, een groot en luxe warenhuis.
      Fiona en ik waren van 2005 tot 2007 collega's bij Ernst & Young in Shenzhen. In oktober 2007 verhuisde ik van Shenzhen naar Beijing. Haar goede vriendin Jiangling studeerde toen voor haar master in Beijing. Begin 2011 verloor ik mijn baan in Beijing, dus gaf ik mijn huurappartement op en reisde ik een paar maanden door China. Toen ik terugkwam in Beijing, had ik geen onderdak meer, en Fiona stelde me voor aan Jiangling. Ik kon bij Jiangling in haar appartement in de noordelijke buitenwijken van Beijing verblijven en sliep op haar bank. De laatste keer dat ik Fiona zag was tien jaar geleden, kort na de geboorte van haar zoon. Nadat Jianglings huurcontract was afgelopen, huurden we samen een appartement in het zuiden van Beijing tot de zomer van 2012, toen zij naar Canada vertrok om te studeren. Gedurende die tijd kwam Johan een paar keer bij me op bezoek, dus hij en Jiangling kennen elkaar ook goed. Jiangling werkt en woont nu in Canada. We hebben haar in 2016 daar op- gezocht. In oktober vorig jaar kwam ze voor haar werk naar Nederland en gingen we samen naar Parijs.
    We hebben twee pizza’s voor de jongens, een beefburger voor mij. De broodjes zijn hier veel beter dan bij de gele M. En twee groene ijs- cakejes en sap. Weiwei haalt noedels en kippenpootjes uit een ander restaurant en Fiona nog twee bekers drinken. Voor mij is het de eerste keer Shanghai, ondanks tien eerdere reizen naar China. Mijn eerste reis was van Beijing naar Hongkong en ik had in de volgende reizen geen behoefte om naar nog zo'n grote stad te gaan. De architectuur van Shanghai is anders, soms westers. Veel hoogbouw, maar ook een oude kerk (Moore Memorial Church) en grote klassieke gebouwen. Het verkeer in het centrum is niet zo druk, maar later komen steeds meer voetgangers. Opvallend veel Russen, net zoals in ons hotel. Buiten het warenhuis nemen we afscheid van Fiona en haar zoon. Terug naar het hotel gaat sneller binnendoor, hoewel Sven in het begin last heeft van zijn buik. Hij heeft te snel of te veel gegeten. Bij het hotel loop ik nog in mijn eentje naar Yuyuan Old Street (Bazaar). Naast ons hotel zijn grote bouwplaatsen voor hoogbouw. De straatjes van Yuyuan zien er mooi uit, vooral de architectuur. Maar wel erg commercieel. Ik doe een ronde en maak wat foto’s. Bij het kruispunt van dit toeristische gebied waar ik begon, word ik nog aangesproken door een vrouw die oorspronkelijk uit Xi’an komt. Ze wil mij thee verkopen, maar in plaats daarvan wisselen we in korte tijd veel informatie uit. Ze heeft een zoontje en dochtertje die bij haar schoonouders zijn. Omdat ze hier meer kan verdienen dan in Xi’an deelt ze hier een appartement met nog drie dames. Ik vertel dat we morgen naar Disney gaan. Maandag 27 april. Het is vandaag Koningsdag, dus gaan we in oranje en de driekleur gekleed. Zoals verwacht heeft Campanile een goed ontbijt- buffet. Zowel Westers als Aziatisch. Dan wat koekjes en chocolade voor vandaag uit het winkeltje op de hoek voor de lunch mee. Vandaag zal de warmste dag van de reis worden. Disneyland Shanghai (Koningsdag) Weiwei regelt een Uber naar Disneyland. We rijden een stukje langs de rivier. Het is druk, maar we staan nooit lang stil. Indrukwekkend is hoe de weg in een lange draai op een grote brug draait. Na het uitstappen trappen omhoog en een erg lange route naar de security. Zelfs op maandag is het verschrikkelijk druk! Dan weer rijen voor de kaartjescontrole met identificatiedocumenten. We hadden achteraf gezien vanmorgen wel een uur eerder kunnen vertrekken. In het park zelf is het nog een beetje lastig oriënteren. We hebben een app met de wachttijden. Buzz Lightyear heeft nagenoeg geen wachtrij. Daar zijn ook goede wc’s in de buurt. We gaan in de tweezitters met lasers en doen direct nog een ronde. Ik scoor 680.000 punten. Daarna naar Pirates of the Caribbean, waar we wel een uur in de rij staan. Wat dat betreft lijkt het hier wel erger dan de Efteling. Maar de vaar- tocht in het amfibisch bootje met zes rijen van vijf is het hoogtepunt van het park. We pauzeren in de buurt van het piratenschip met een ijsje op een bankje en krijgen sinaasappel, pakje sap met gelatine en een broodje aangeboden van oma, moeder en zoontje van vijf uit Yunnan. Omdat de jochies het goed met elkaar kunnen vinden, rijden we met hun gehuurde tweelingwandel- wagen naar Buzz. Maar het jochie durft niet naar binnen. Weiwei en Sven gaan wel. Ik wacht. Het is warm en ik zoek een schaduwplekje. Twee jonge vrouwen uit Nederland wensen mij een fijne Koningsdag. Vervolgens is Sven boos omdat het jochie weg is. Hij wil wachten, maar wij willen verder. Uiteindelijk lopen we achter het kasteel langs weer richting het piratenschip. Sven kan naar een speelplaats met waterkanonnen. Hij is hier niet weg te slaan. Zijn kleding en schoenen worden nat, ook met de regenponcho aan. Weiwei haalt drinken en huurt voor weinig een powerbank. Tot slot kijken we ter hoogte van de straat waar de ingang aan ligt naar een Disney-optocht die een paar keer per dag langskomt. Daarom is er ook veel personeel nodig. Eerder hebben we daar ook een stukje van gezien. Ik stel voor om de gehele terugreis per metro te doen. Dan hebben we geen last van opstoppingen. En de metro is hier erg goedkoop. Start met lijn 11. We moeten twee keer overstappen en kunnen niet altijd zitten. Bij People’s Square stappen we uit en lopen naar Pizza Hut in New World. Weiwei haalt haar eten weer uit een restaurant in de buurt. Sven heeft zijn favoriete pizza en ik kies een pizza met rundvlees en paprika. En weer zo’n lekker groen ijstaartje en sinaasappelsap. Sven is moe. Na even superkatjes op televisie snel douchen en vandaag iets eerder gaan slapen. Oriental Pearl Tower Dinsdag 28 april. Lekker uitgebreid ontbijten. Sven vindt de croissantjes lekker en eet ook een stukje cake. Met een Uber gaan we naar de Oriental Pearl Tower. Daar kopen we kaartjes tot de verdieping waar een draaiend restaurant is en een glazen platform. We lopen eerst rond op de observatieverdieping met informatie over wat je kunt zien, zoals de grote brug waar we gisteren overheen gingen. En betalen voor een kijker met speciale effecten, zoals een gebouw als een raket de ruimte in schieten. Sven heeft geen moeite met lopen en zitten op de glazen vloer. Hij wil popcorn en Weiwei en hij laten dan samen een foto op die vloer maken. Ik ben het tweetal kwijt en besluit op een gegeven moment alleen naar beneden te gaan om daar te wachten. Beneden zijn groepen kleine kinderen die op schoolreisje zijn. Onderaan de toren is nog van alles aan winkeltjes, paardjes en een robot die spullen verkoopt. Weiwei en Sven zijn in de toren naar de 5D Mars-ervaring geweest. En naar een tentoonstelling over hoe Shanghai er over 70 jaar uit zal zien. Bij de grote rotonde is het plantsoen met rode paarden gedecoreerd. Aan de overkant van de weg is een taxistandplaats en ook een Disney Store. We nemen een taxi naar ons hotel en checken net voor twaalf uur uit. Met een Uber gaan we Argyle International Airport Hotel Shanghai naast Terminal 1 van het Shanghai Hongqiao vliegveld. Het is inmiddels wat begonnen te regenen. Daar rusten we in de kamer met een groot bed. De tussendeur is nog niet open voor de naastgelegen kamer. Magneettrein We gaan naar de Maglev-magneettrein. Via lijn 10 naar lijn 2 en 18. Daar de bordjes volgen naar de Maglev. Bij de ingang zit een goede bakkerij waar ze vers stokbrood hebben voor Sven en een gratis museum over de magneettrein. Informatief met een paar interactieve activiteiten zoals het aanleggen van wissels en zichtbaar maken van magnetische lijnen.
      Maglev, een afkorting van "magnetic levitation", is een transport- technologie waarbij treinen zweven op een magnetisch veld, waardoor fysiek contact met de rails wordt geëlimineerd. Door het gebrek aan rolweerstand bereiken deze treinen snelheden van ruim 500 km/u, met theoretische recordtests boven 600 km/u.
    De trein maakt een beetje een ouderwetse indruk met oud tapijt op de vloer en ruime stoffen stoelen. Er blijven veel plekken vrij. Hij gaat tegen- woordig niet sneller dan 300, maar dat is goed genoeg voor zo’n korte afstand. Hebben we dit ook meegemaakt! Bij aankomst op vliegveld Pudong volgen we de bordjes naar de trein die Pudong met vliegveld Hongqiao verbindt. Weer kaartjes kopen. Intussen is het al kwart over vijf. Deze trein is wel behoorlijk druk. We hebben nog net zitplekken. Bij de uitgang van het station ontdekken we de looproute naar terminal 1 van het vliegveld. Die zit naast de uitgang/ ingang van de metro. Daar tegenover zit een kleine supermarkt waar we nog wat voor het thuisfront halen: drie doosjes met koekjes uit Shanghai. Even naar de wc op onze kamers, want we hebben inmiddels twee met een tussendeur en in totaal drie bedden. Het lukt niet om eten te laten bezorgen, dus gaan we met een taxi naar een winkelcentrum waar Domino’s en Tim Hortons in zitten. Het is even zoeken naar Domino’s, maar dan hebben we een pizza met zalm, kaasbrood, stokjes met lamsvlees en Weiwei krijgt lotuswortelsoep met rijst en bean curd met pepers uit een ander restaurant. Aan de tafel naast ons zitten drie jongens die half hangend eten en met hun telefoons bezig zijn. Ik heb zicht op Supermonkey Fitness. Wanneer we klaar zijn met eten is het droog geworden. De eerste de beste taxi die stopt, is de taxi die we op de heenweg ook hadden. Wat een toeval! Hij heeft geen navigatie nodig om ons hotel te vinden. Het personeel van Xiamen Air overnacht hier ook. Ze hebben een eigen zithoek in de lobby. Woensdag 29 april. De wekker gaat om vijf over vijf. Vanaf zes uur is er ontbijt. In een grote zaal met ruime keuze, ook westers. Voor Sven hebben we een laatste BiFi. De vlucht naar Xiamen gaat om tien over acht. Het regent weer. Sven valt over zijn koffer maar is gelukkig niet gewond. Alleen de broek is een beetje nat en vies. De rij bij het inchecken gaat erg langzaam. Maar volgens het personeel zijn er ook mensen die een vlucht eerder (van kwart voor acht) kunnen halen. Twee van onze koffers hebben een extra controle in de ruimte achter de balie. Bij mij ‘spray’, een spuitbus deodorant, die wel mag. Bij Weiwei een accu voor een monstertruck die niet in de koffer maar wel in de handbagage mag. Ze zijn hier erg streng. De security gaat vrij vlot. Er is nog tijd om naar de wc’s te gaan en bij de gate kunnen we direct doorlopen in het vliegtuig. Vanwege turbulentie delen de stewardessen het eten al voor we stijgen uit. Sven vindt de yoghurtjes zelfs lekker. Het broodje met warme kip laten we aan ons voorbijgaan; zo’n trek hebben we op dit moment nog niet. Met de turbulentie valt het reuze mee! In Xiamen lopen we richting de uitgang waar we bij aankomst in China ons hotel bevestigen. Door naar boven voor de douane. Daarna weer security. Dit keer naar gate 53 onder in de terminal, want we moeten tot mijn verbazing met bussen naar het vliegtuig. Maar eerst weer even naar de wc. We zitten op rij 50 in de buurt van de vleugel, dit keer aan de rechterkant (heenreis links). Nu een lange dagvlucht. Af en toe turbulentie, maar dat valt ook weer mee. Ik kijk naar een Duitse (“Another German Tank Story”, 2024) en Franse film (“Visiting Hours”, 2024 met Isabelle Huppert). Redelijke films, maar ik moet toch iets doen om de tijd om te krijgen. Sven doet weer spelletjes en kijkt naar Shuke & Beita, een populaire Chinese animatieserie gebaseerd op de gelijknamige avonturenroman van Zheng Yuanjie. Het verhaal volgt twee vriendelijke muizen: Shuke (een piloot met een helikopter) en Beita (een tankbestuurder), die samen op avontuur gaan om misdaden op te lossen en anderen te helpen. Ik heb bief met aardappel en later rijst met kip. Helaas is er geen yoghurt. En ook geen stroopwafel, zoals op de heenweg. De laatste twee uur valt Sven pas op de plek bij het raampje in slaap. Eerst zat hij tussen ons in en kon toen niet slapen. We landen vanwege de wind na een lange bocht richting het noorden. Sven wordt dan pas wakker en heeft gelijk een bloedneus. We mogen in de rij helemaal rechts en zijn best snel door de douane. Veel sneller dan in China. Met Sven naar de wc. Weiwei heeft intussen mijn koffer al. De andere twee koffers komen naar ons gevoel veel later. In de hal haal ik voor Sven een kaascroissant bij AH, want er was volgens hem in het vliegtuig niks lekkers om te eten. Hij weigerde zelfs de broodjes en stukjes appel. Door werkzaamheden moeten we via Leiden reizen. Helaas hebben we geen water meer. Ik had mijn Dopper even in de wc moeten vullen. Bij aankomst op het station bestelt Weiwei direct eten bij Domino’s. Een buurman is bij onze buurvrouw aan het schilderen. We halen de spullen uit de koffers en gaan na het avondeten snel douchen en slapen. De komende dagen zijn zeer zonnig met aangename temperaturen van 20 tot 22 graden.
    Uiteindelijk viel het met de gezondheid van Weiwei haar moeder mee. Na een moeizame winter was ze redelijk hersteld. Het vliegen met Sven was ook goed te doen. Eerst waren we daar bang voor en hadden we eigenlijk vooraf een vliegreisje binnen Europa willen doen. We hebben een prachtige reis gehad met veel hoogtepunten. Tijdens de reis hebben we al plannen gemaakt voor over een paar jaar. Dan is beginnen in Xiamen ook een goede optie. Met de trein naar Yangxin, misschien een uitstapje naar Wuhan, en door naar Chengdu plus mijn favoriet in de provincie Sichuan: Langzhong. Eindigen in Beijing voor Universal en bijvoorbeeld de Tempel van de Hemel. Johan & toevoegingen van Wei (18 mei 2026)